Επίσκεψη στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΧΑΝΙΩΝ

«Κωνσταντίνος Βολανάκης: Νόστος της θάλασσας, έργα από τη συλλογή του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη»

Επισκεφτήκαμε στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων την έκθεση «Κωνσταντίνος Βολανάκης: Νόστος της θάλασσας, έργα από τη συλλογή του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη» αποτελεί την πρώτη παρουσίαση της δουλειάς του ζωγράφου στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Κρήτη, 186 χρόνια από τη γέννησή του και 172 από τη στιγμή που μετακόμισε με την οικογένεια του στη Σύρο.

Ιστιοφόρα και ατμόπλοια, αρχαίες ελληνικές τριήρεις και βάρκες πρωταγωνιστούν στις 57 ελαιογραφίεςτου «πατέρα της ελληνικής θαλασσογραφίας», Κωνσταντίνου Βολανάκη. Η έκθεση εκτεινόταν σε τρεις ενότητες.Στο ισόγειο, εκτίθεντο τα έργα του Βολανάκη που εστιάζουν συγκεκριμένα σε λιμάνια και μεγάλα πλοία, αποκαλύπτοντας το πάθος του ζωγράφου για τη θάλασσα και τον κόσμο της.Στον πρώτο όροφο, έργα σε «ήρεμα νερά» και «γαλήνιες ακτές». Στον δεύτερο όροφο, δύο ακόμη ενότητες, με καράβια «στη δίνη των κυμάτων», μεγάλα πλεούμενα που παλεύουν σε ταραγμένα κύματα, και με έργα «νυχτερινά», στα οποία ο ζωγράφος εκμεταλλεύεται δεξιοτεχνικά το φως του φεγγαριού ή του πυροφανιού για να αποδώσει με έντονη αντίθεση φωτός-σκιάς (chiaroscuro) την νυχτερινή όψη της θάλασσας. Μία ιδιαίτερη ενότητα, τιτλοφορούμενη «Στη δίνη της Ιστορίας», με δύο ιστορικά ναυτικά θέματα συνέδεε το ισόγειο με τον πρώτο όροφο: πρόκειται για δύο από τα πιο ξεχωριστά έργα της έκθεσης, την μνημειακή «Ναυμαχία της Σαλαμίνας», που ο Βολανάκης φιλοτέχνησε το 1882 και αποτελεί, χωρίς αμφιβολία, μία από τις αριστουργηματικές συνθέσεις του, έργο που εκτελέστηκε επί παραγγελία του Ελληνικού Κράτους, και η βασίλισσα που απεικονίζεται στην πλώρη ενός σκάφους δεν είναι η Κλεοπάτρα, αλλά η βασίλισσα της Φρυγίας Αρτεμισία η οποία είχε συμμαχήσει με τον Ξέρξη, και την «Πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας» (από τον Κ. Κανάρη). Το ίδιο έργο ζωγράφισε και ο Νικηφόρος Λύτρας (βρίσκεται στην Πινακοθήκη Αβέρωφ, στο Μέτσοβο Ιωαννίνων). Με μια προσεκτική ματιά στους δύο πίνακες διαπιστώνεται εύκολα η διαφορετική τεχνοτροπία των δύο ζωγράφων. Ο μεν Βολανάκης εστιάζει στο γεγονός της πυρπόλησης δίνοντας σημασία στην απεικόνιση του πλοίου που το ζώνουν οι φλόγες ενώ σαν λεπτομέρειες διακρίνονται οι Τούρκοι ναυαγοί και ελάχιστα οι πυρπολητές. Αντίθετα, ο Νικηφόρος Λύτρας έχει στο πρώτο πλάνο την ομάδα των πυρπολητών να κωπηλατούν δυνατά για να απομακρυνθούν, με όρθιο τον Κανάρη να χαιρετά χαρούμενος, ενώ στο βάθος θολά και σκοτεινά φαίνεται πυρπολημένο το πλοίο μέσα στις φλόγες ενώ οι Τούρκοι ναυτικοί προσπαθούν να κατεβούν στις βάρκες με σχοινιά. Ο Βολανάκης είναι θεματοκεντρικός, ενώ ο Λύτρας ανθρωποκεντρικός.

• < Προηγούμενο
• Επόμενο >